Erfenis alvast uitbetalen

U kunt uw kinderen alvast hun erfdeel uitbetalen. Maar let op: als u meer betaalt dan de waarde van hun vordering, kan dat worden gezien als een schenking.

Hoe zit dat precies?

Na het overlijden van een ouder wordt de erfenis verdeeld. De langstlevende partner krijgt vaak het grootste deel van de nalatenschap. De kinderen krijgen dan een vordering op de langstlevende ouder. Dit noemen we een overbedelingsschuld.

Meestal kunnen de kinderen deze vordering pas op een later moment opeisen, bijvoorbeeld wanneer de langstlevende ouder overlijdt.

Waarom een overbedelingsschuld aflossen?

Het kan aantrekkelijk zijn om de schuld alvast af te lossen. Het vermogen van de ouder wordt hierdoor lager. Dat kan een voordeel opleveren voor de belasting in box 3. Ook kan een lager vermogen positieve gevolgen hebben voor een eventuele eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz).

Maar voordat u aflost, is het belangrijk om goed te kijken naar de fiscale gevolgen.

Is aflossen een schenking?

Een schuld aflossen is normaal gesproken geen schenking. Bij een overbedelingsschuld kan dat anders zijn.

De kinderen kunnen hun geld vaak pas jaren later opeisen. Daarom is de schuld op dit moment minder waard dan het bedrag dat de kinderen uiteindelijk in de toekomst krijgen. Dit noemen we de contante waarde.

De berekening van de contante waarde hangt onder andere af van de leeftijd en levensverwachting van u als ouder, de rente op de schuld en de geldende marktrente.

Lost u als ouder de schuld eerder af voor een bedrag dat hoger is dan deze contante waarde? Dan wordt het verschil gezien als een schenking aan de kinderen.

Tip: als de schenking onder één van de schenkingsvrijstellingen valt, hoeven de kinderen geen schenkbelasting te betalen. Bij het uitbetalen kunt u hier rekening mee houden.

Een voorbeeld

Een ouder heeft een renteloze overbedelingsschuld van € 100.000. De ouder hoeft deze schuld pas bij overlijden af te lossen.

Stel dat de contante waarde van de schuld op het moment van uitbetalen € 87.986 is. Als de ouder de volledige € 100.000 aflost, wordt dus meer betaald dan wat de schuld op dat moment waard is.

Het meerdere kan dan leiden tot een schenking die belast is met schenkbelasting.

Ook belangrijk: kunt u als ouder de schuld wel aflossen?

Als ouder moet u natuurlijk voldoende geld overhouden om zelf prettig te kunnen blijven leven. Denk aan woonlasten, zorgkosten en onverwachte uitgaven.

Het is mogelijk dat een ouder niet meer in staat om zelf beslissingen te nemen, bijvoorbeeld door dementie. Dan kan aflossen ingewikkeld worden. De ouder kan dan niet meer zelf besluiten om de schuld aan de kinderen af te lossen. In die situatie kunnen de kinderen de kantonrechter vragen of ze de schuld mogen aflossen. Maar dat is doorgaans niet in het belang van de ouder, waardoor de kantonrechter niet zomaar toestemming geeft.

Een levenstestament kan in zo’n situatie uitkomst bieden.

Eerst rekenen, dan aflossen

Een overbedelingsschuld aflossen kan voordelen hebben, maar is fiscaal niet altijd zo eenvoudig als het lijkt.

Lost u de schuld vrijwillig en vóór het overlijden af voor meer dan de contante waarde? Dan kan sprake zijn van een schenking en kan schenkbelasting verschuldigd zijn.

Laat daarom vóór het aflossen goed berekenen wat de gevolgen zijn. Zo voorkomt u verrassingen achteraf.