De Zelfstandigenwet: wat verandert er?

De regels rondom het werken met zzp’ers blijven in beweging. Met de nieuwe Zelfstandigenwet wil het kabinet meer duidelijkheid geven over de vraag wanneer iemand als zzp’er werkt en wanneer er sprake is van loondienst.

Maar wat verandert er ten opzichte van de huidige situatie?

Hoe werkt het nu?

De basis staat in artikel 7:610 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Om te bepalen of sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet u eerst kijken naar wat u met de zzp’er heeft afgesproken. Daarna worden alle feiten en omstandigheden van de samenwerking juridisch gekwalificeerd (beoordeeld).

Bij die beoordeling moet alles in onderling verband worden bekeken. Dit wordt ook wel holistisch toetsen genoemd. De gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad helpen bij deze beoordelingsfase.

Belangrijk is dat niet alleen het contract telt. Ook de manier waarop partijen in de praktijk samenwerken, speelt een belangrijke rol.

Wat gaat er veranderen?

De Zelfstandigenwet voegt een nieuw lid 2 toe aan artikel 7:610 BW. Dit nieuwe lid is bedoeld als een duidelijker toetsingskader voor zelfstandigheid. Dit toetsingskader moet, net zoals de Deliveroo-criteria nu, helpen bij het beoordelen.

Er komen twee toetsen:

1. De zelfstandigentoets
   Hierbij kijkt u of iemand daadwerkelijk als zelfstandig ondernemer opereert. Bijvoorbeeld of de zelfstandige voor eigen rekening en risico werkt en zelf voorzieningen treft voor arbeidsongeschiktheid en pensioen.
2. De werkrelatietoets
   Hierbij wordt gekeken naar de manier waarop de samenwerking met de opdrachtgever is ingericht. Onder andere de vrijheid om werktijden en werkzaamheden te organiseren, de mate van hiërarchische controle en de bedoeling van partijen spelen hierbij een rol.

Aan beide toetsen moet u voldoen.

Daarnaast komt er nog een sectoraal rechtsvermoeden. Binnen sommige sectoren is het vermoeden van loondienst hoog. U moet dan als opdrachtgever aantonen dat de zzp’er niet in loondienst is.

Veel criteria zijn al bekend

De nieuwe toetsen klinken misschien als iets volledig nieuws, maar dat is niet zo. Veel criteria uit de Zelfstandigenwet sluiten aan bij de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest.

Ook nu kijken we bijvoorbeeld al naar de vrijheid van de opdrachtnemer, de manier waarop het werk wordt uitgevoerd, de mate van aansturing en de vraag of iemand zich daadwerkelijk als ondernemer gedraagt.

Wat verandert er dus écht?

De Zelfstandigenwet vervangt de huidige beoordeling niet. De beoordeling op grond van artikel 7:610 lid 1 blijft bestaan. Dus ook het holistisch toetsen van alle feiten en omstandigheden blijft belangrijk.

Het nieuwe lid 2 geeft vooral meer houvast. Het kan worden gezien als een soort safe harbor: als aan de voorwaarden wordt voldaan, is het sneller duidelijk dat geen sprake is van werken in loondienst.

Maar een simpele checklist wordt het niet. Vooraf alle vakjes afvinken is onvoldoende. Hoe de samenwerking in de praktijk wordt uitgevoerd, blijft bepalend.

Een overeenkomst kan dus op papier volledig aan de voorwaarden voldoen, terwijl de samenwerking in de praktijk toch kenmerken van een arbeidsovereenkomst heeft.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers?

Voor u als opdrachtgever blijft het belangrijk om de samenwerking met zzp’ers van geval tot geval te beoordelen. En ook te blijven monitoren tijdens de samenwerking.

Kijk niet alleen naar het contract, maar ook naar de dagelijkse praktijk: hoeveel vrijheid heeft de zzp’er, hoe wordt het werk georganiseerd en is daadwerkelijk sprake van ondernemerschap?

NB De beoogde planning is dat het conceptwetsvoorstel eind 2026 wordt ingediend bij de Raad van State. De beoogde inwerkingtreding is 2028. Tot die tijd blijven de huidige regels gelden.

Ons advies

• Blijf werken volgens de huidige regels (Deliveroo-criteria), want de nieuwe Zelfstandigenwet is nog niet ingevoerd.
• De Zelfstandigenwet brengt een nieuw toetsingskader, maar de basis blijft hetzelfde als nu.
• Niet alleen de afspraken op papier, maar vooral het totaalbeeld van de samenwerking blijft bepalend.

Twijfelt u over een bestaande samenwerking? Wij denken graag met u mee.

Geschreven naar de stand van zaken per 24 september 2026.