Een zzp’er toch werknemer?
Niet alleen het contract telt, maar ook de samenwerking. Wie nu toetst, voorkomt verrassingen achteraf.
Als een zzp’er een werknemer blijkt te zijn, kunnen de kosten flink oplopen. Daarom is het belangrijk om te weten waar de risico’s zitten en hoe u die kunt beperken.
Tijd voor actie
Vanaf 2025 is de periode waarin de Belastingdienst vooral waarschuwingen gaf voorbij. De Belastingdienst kan nu weer naheffingen en boetes opleggen als blijkt dat iemand eigenlijk werknemer is. Het is daarom verstandig om te controleren of de zzp’ers die u inhuurt daadwerkelijk als zelfstandige werken en of de afspraken goed zijn vastgelegd.
Fiscale gevolgen
Blijkt een zzp’er achteraf toch werknemer te zijn? Dan kunt u als werkgever te maken krijgen met:
- naheffing van loonbelasting;
- naheffing van premies volksverzekeringen;
- naheffing van premies werknemersverzekeringen;
- naheffing van de werkgeversheffing Zvw;
- btw-correcties.
Deze naheffingen kunnen terugwerken tot 1 januari 2025.
Kunt u belasting verhalen op de zzp’er?
Als u hierover afspraken heeft gemaakt in de overeenkomst, kunt u de loonbelasting mogelijk verhalen op de zzp’er. Daarbij moet u wel rekening houden met belasting die de zzp’er zelf al heeft betaald. De Belastingdienst mag namelijk niet twee keer belasting heffen over hetzelfde inkomen.
De premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw kunt u niet verhalen op de zzp’er. Ook niet als dat in het contract staat. Zo’n afspraak is niet geldig.
Arbeidsrechtelijke gevolgen
Naast fiscale gevolgen kan een zelfstandige die toch werknemers is (oftewel: een schijnzelfstandige) ook arbeidsrechten opeisen.
Als een rechter oordeelt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet u mogelijk alsnog betalen voor:
- loon tijdens ziekte;
- vakantiedagen;
- vakantiegeld;
- een eindejaarsuitkering volgens de cao;
- het werkgeversdeel van de pensioenpremie.
De rekening kan hoog oplopen
De financiële gevolgen worden vaak onderschat. Wij kennen een voorbeeld van een zzp’er die 28 uur per week werkte tegen een tarief van € 45 per uur. Toen deze persoon achteraf werknemer bleek te zijn, bedroegen de extra kosten bijna € 90.000.
Dat bedrag bestond onder meer uit:
- loonbelasting;
- premies werknemersverzekeringen;
- vakantiegeld;
- verlof;
- eindejaarsuitkering;
- pensioenpremies.
Hoe beoordeelt u schijnzelfstandigheid?
De wetgeving rondom schijnzelfstandigheid is in ontwikkeling. Zolang er nog geen nieuwe wetgeving is, wordt er gekeken naar de uitgangspunten uit het Deliveroo-arrest. Daarbij wordt gekeken of iemand kenmerken van een werknemer heeft.
Signalen van werknemerschap
Denk bijvoorbeeld aan de volgende vragen:
- Krijgt iemand instructies die moeten worden opgevolgd?
- Wordt het werk gecontroleerd?
- Maakt het werk onderdeel uit van de normale bedrijfsvoering?
- Is het werk structureel?
- Werkt iemand samen met werknemers die hetzelfde werk doen?
Hoe meer vragen met “ja” worden beantwoord, hoe groter de kans op een dienstbetrekking.
Signalen van zelfstandigheid
Tegelijkertijd wordt er ook gekeken naar kenmerken van ondernemerschap:
- Werkt iemand voor eigen rekening en risico?
- Heeft iemand meerdere opdrachtgevers?
- Gebruikt iemand eigen materiaal of gereedschap?
- Heeft iemand specialistische kennis?
- Is de opdracht tijdelijk?
- Is iemand naar buiten toe zichtbaar als ondernemer?
Uurtarief zzp’er
Vanaf 31 december 2026 is het minimumuurtarief van toepassing. Als een zzp’er minder dan € 38 per uur krijgt (peildatum 2026), dan is er het rechtsvermoeden dat die zzp’er een werknemer is. U moet dan als opdrachtgever aantonen dat dit niet zo is. Dit minimumtarief functioneert dus als een risicogrens.
Beoordelen is niet altijd eenvoudig
De beoordeling van schijnzelfstandigheid blijft lastig. Iedere situatie moet afzonderlijk worden bekeken. Een uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant laat zien dat u altijd naar het totale plaatje moet kijken.
In deze uitspraak was er een zzp’er die:
- langdurig werkte voor één opdrachtgever;
- hetzelfde werk deed als werknemers;
- instructies kreeg;
- bedrijfskleding droeg;
- slechts één opdrachtgever had.
Op het eerste gezicht lijkt dit op een arbeidsovereenkomst. Toch vond de rechter dat er sprake is van zelfstandigheid. Want de zzp’er kon zelf bepalen wanneer hij werkte, opdrachten weigeren en diensten tot 72 uur van tevoren annuleren. Daarnaast presenteerde hij zich steeds als ondernemer door facturen te sturen.
De beoordeling van schijnzelfstandigheid blijft lastig. Iedere situatie moet u afzonderlijk toetsen.
Praktische tips
Wilt u de kans op schijnzelfstandigheid verkleinen? Let dan op de volgende punten:
- Beoordeel per opdracht of sprake kan zijn van een arbeidsovereenkomst.
- Gebruik een geldige modelovereenkomst.
- Controleer regelmatig of de overeenkomst nog actueel is.
- Zorg dat de praktijk aansluit bij wat in de overeenkomst staat.
- Gebruik de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie van de overheid als hulpmiddel.
- Leg belangrijke afspraken goed vast.
- Kijk altijd naar alle feiten en omstandigheden samen.
Ons advies
Werkt u met zzp’ers? Dan is dit een goed moment om uw overeenkomsten en de manier van samenwerken opnieuw te bekijken.
Een goed contract helpt, maar uiteindelijk is vooral de praktijk doorslaggevend. Twijfelt u over een bestaande samenwerking? Wij denken graag met u mee.
