Eind juni 2026 is het wetsvoorstel ‘Gerichte bekostiging’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Door de minister zijn enkele wijzigingen aangebracht ten opzichte van het eerdere wetsvoorstel dat van een negatief advies van de Raad van State was voorzien. Ondanks deze wijzigingen zitten er nog genoeg bezwaren aan dit wetsvoorstel waar we verder in dit artikel kort op ingaan.

Wat is gerichte bekostiging?

Volgens het ministerie biedt het wetsvoorstel meer ruimte voor het kabinet om te sturen waar scholen hun geld aan uitgeven terwijl scholen minder afhankelijk worden van subsidies. Dat is het doel van de nieuwe vorm van bekostiging die het kabinet wil introduceren: de zogenoemde ‘gerichte bekostiging’.

De gerichte bekostiging is als het ware een tussenvorm tussen lumpsum en subsidies. De gerichte bekostiging moet ook een ontwikkeling op gang brengen, maar gaat vanzelf naar basisscholen en middelbare scholen. Zij hoeven geen aanvraag te doen, maar scholen moeten verantwoorden op welke manier het geld is besteed aan het doel van de bekostiging. Zo hebben ze zekerheid over hoeveel geld ze te besteden hebben, maar worden de eerste jaren wel eisen gesteld. Het gaat hierbij om structureel geld. Een van de eerste vergoedingen die naar verwachting onder de gerichte bekostiging valt, is de vergoeding voor basisvaardigheden. De gerichte bekostiging heeft alleen betrekking op het funderend onderwijs.

Keerzijde gerichte bekostiging

Een potentieel nadeel van de gerichte bekostiging is een verzwaring van de administratieve lasten en de controlelasten. Betreffende een regeling die onder de gerichte bekostiging gebracht wordt, kan de minister eisen stellen aan de verantwoording en dit koppelen aan een eventuele terugbetalingsverplichting. De verantwoordingseisen zullen per regeling verschillen en kunnen vrij licht zijn, maar ook vrij zwaar, vergelijkbaar met geoormerkte subsidies (de zogenaamde ‘model G-2 – subsidies’). Onderwijsinstellingen zullen, zeker als de verantwoordingseisen vrij zwaar zijn, extra administratie (projectadministratie) bij moeten houden om aan de eisen te voldoen.

Nog onduidelijk is wat de controlevereisten voor de accountant zullen worden. Een ander nadeel is dat de vrijheid van besteding van middelen wordt aangetast. Van diverse vergoedingen die nu een ruime bestedingsmogelijkheid hebben, wordt naar verwachting de bestedingsmogelijkheid beperkt.