Na een scheiding komt het vaak voor dat één van de ex-partners een tijdje in de gezamenlijke woning blijft wonen. Moet u belasting betalen als u gratis in de woning blijft wonen?
Als één van de ex-partners vertrekt en de ander blijft in de woning, dan gebruikt de achterblijvende partner ook het deel van de woning dat van de vertrokken partner is. De achterblijvende partner heeft een voordeel omdat diegene daar mag wonen. Dat voordeel heet woongenot.
Voorheen zag de Belastingdienst woongenot automatisch als partneralimentatie. Sinds 2021 ziet de Belastingdienst dit anders en hebben ze hun brochure aangepast.
Alleen als dit woongenot onderdeel is van een alimentatieafspraak. Dit betekent dat er een alimentatieplicht moet zijn. Bijvoorbeeld doordat dit is afgesproken in een echtscheidingsconvenant. Daarnaast moet het gratis wonen worden gezien als onderdeel van die financiële ondersteuning.
In die gevallen moet de achterblijver het woongenot opgeven als ontvangen partneralimentatie. Het is daardoor belast. Tegelijkertijd mag de vertrekkende partner het aftrekken als betaalde alimentatie. Bij diegene is het aftrekbaar.
Regelmatig wordt er helemaal geen partneralimentatie afgesproken, bijvoorbeeld:
In al die gevallen geldt dat gratis in de woning blijven wonen géén partneralimentatie is. U hoeft het dus niet op te geven als inkomsten en is het daarmee niet belast. Tegelijkertijd mag de ander het niet aftrekken.
In de praktijk wordt gratis woongenot meestal niet als schenking gezien. Want de achterblijver betaalt vaak de lasten, zoals hypotheekrente of onderhoud. Of het ‘gratis’ wonen is tijdelijk en niet bedoeld als bevoordeling.
Daardoor past het meestal niet binnen de regels voor een schenking. De Belastingdienst geeft hier zelf (nog) geen harde richtlijnen voor, maar in de meeste gevallen blijft het gratis woongenot simpelweg onbelast.
Spreekt u af dat de achterblijvende partner de ander een bedrag betaalt voor het gebruik van diens deel van de woning? Dan is er sprake van een woon- of gebruiksvergoeding. Dat is géén partneralimentatie en géén schenking. Het is gewoon een zakelijke afspraak tussen ex-partners en heeft geen bijzondere belastinggevolgen.
Het gratis blijven wonen in de gezamenlijke woning is alleen belast als het onderdeel is van een alimentatieafspraak. In alle andere situaties is het woongenot meestal niet belast en ook niet aftrekbaar.
Het blijft maatwerk: afspraken over woongenot moeten altijd worden bekeken in samenhang met de hypotheeklasten en andere regelingen.
Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken over woonlasten en het gebruik van de woning. Laat u daarom bij een echtscheiding adviseren over de fiscale gevolgen.
Wilt u weten hoe dit in uw situatie uitpakt? Neem gerust contact met ons op, wij denken graag met u mee.
Rosianne van Doorn
Belastingadviseur
