Sinds 1 juli 2021 is de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) van kracht. Deze wet is van groot belang voor álle stichtingen en verenigingen. Waarom? Omdat de regels voor bestuur en toezicht aanzienlijk zijn aangescherpt.
En dat betekent dat u als bestuurder of toezichthouder eerder aansprakelijk kunt worden gesteld voor fouten — zelfs als die door een ander binnen het bestuur of raad van toezicht zijn gemaakt. Goed geregeld bestuur en/of toezicht is dus geen luxe, maar een noodzaak. Dat vraagt om actie voor 1 juli 2026.
De WBTR is in het leven geroepen om bestuurders en toezichthouders te helpen hun verantwoordelijkheid goed te dragen, misstappen te voorkomen en de bestuurlijke kwaliteit te verhogen. Het is daarmee niet alleen een juridische verplichting, maar ook een hulpmiddel om uw organisatie sterker en toekomstbestendiger te maken.
Daarnaast vereist de WBTR dat in de statuten een zogenaamde belet- en ontstentenisregeling is opgenomen — zowel voor het bestuur als voor het toezichthoudend orgaan. Ook deze onderdelen moeten bij een eerstvolgende wijziging worden aangepast, en in elk geval vóór 1 juli 2026.
Voor non-profitorganisaties is het daarnaast van belang om na te denken over de interne governance. De WBTR biedt ruimte om een scheiding aan te brengen tussen besturen en toezicht, bijvoorbeeld door het instellen van een raad van toezicht. Dit is vooral zinvol bij grotere organisaties of wanneer de maatschappelijke impact van de stichting of vereniging toeneemt. Een raad van toezicht fungeert als klankbord, controlemechanisme én werkgever van het bestuur, wat bijdraagt aan transparantie en evenwichtige besluitvorming. In dat kader is het aan te raden om heldere reglementen op te stellen waarin verantwoordelijkheden, bevoegdheden en rapportagelijnen worden vastgelegd. Daarmee voorkomt u onduidelijkheid én mogelijke aansprakelijkheid.
Ook verdient het aanbeveling om als organisatie een governancecode te hanteren of te ontwikkelen, afgestemd op de omvang en complexiteit van uw stichting of vereniging. Denk aan de ‘Code Goed Bestuur’ of sectorale codes zoals die voor zorg, cultuur of sport. Het naleven van een dergelijke code kan niet alleen helpen bij het invullen van de wettelijke eisen, maar versterkt ook het vertrouwen van stakeholders zoals donateurs, subsidiegevers en leden. Bovendien fungeert een governancecode als leidraad bij dilemma’s of conflicten in de bestuurspraktijk — juist in situaties waar de WBTR striktere normen stelt.
Wat zijn de gevolgen wanneer de statuten per 1 juli 2026 niet voldoen aan de WBTR? Bepalingen in de statuten die in strijd zijn met de WBTR vervallen automatisch. De wet gaat voor de statuten. Kortweg gezegd ‘oude rechten’ gelden niet meer.
In de praktijk kan dit leiden tot ongeldige besluiten, juridische problemen en verhoogde persoonlijke aansprakelijkheid voor bestuurders. Bestuursbesluiten kunnen namelijk onderuit worden gehaald als de statuten niet voldoen aan de WBTR. De rechtsgeldigheid van het bestuur wordt daardoor direct geraakt. Wanneer er problemen ontstaan, kan de aansprakelijkheid bij de individuele bestuurders komen te liggen.
Het advies is om uw statuten te laten checken. Het wijzigen van statuten kost tijd. Om tot een statutenwijziging te komen kan bijvoorbeeld een algemene ledenvergadering nodig zijn. Ook dienen de statuten nog bij de notaris te worden opgesteld en gepasseerd. Begin dus nu met het laten beoordelen van uw statuten en bespreek dit in de eerstvolgende bestuursvergadering.
Wij kunnen u helpen bij het beoordelen en wijzigen van uw statuten. Neem gerust contact met ons op, wij helpen u graag.
De ANBI-status is waardevol, maar u moet er wel goed op blijven letten. Het is geen eenmalige check, maar iets wat u moet bijhouden. Door regelmatig te kijken naar uw
De Subsidieregeling Praktijkleren in de Derde Leerweg ondersteunt werkgevers die investeren in het ontwikkelen van medewerkers en werkzoekenden via praktijkgerichte mbo‑scholing. Wat verandert er in 2026? Per 2026 is er
Belangenverstrengeling in de praktijk Wat verstaan we onder belangenverstrengeling? Belangenverstrengeling ontstaat wanneer persoonlijke, zakelijke of maatschappelijke belangen van een bestuurder of toezichthouder de besluitvorming beïnvloeden of de schijn daarvan wekken.
