Beleidsregel Publiek Privaat

De Beleidsregel ‘investeren met publieke middelen in private activiteiten’ is een regeling waar vanuit meerdere aspecten van verantwoording aandacht voor wordt gevraagd. Ingaande 2023 zijn de sectoren MBO en HO verplicht om in het jaarverslag verantwoording af te leggen conform deze beleidsregel. De beleidsregel is met terugwerkende kracht per 1 januari 2025 vernieuwd, waarbij op 1 mei 2025 nog een aanvulling op het Onderwijsaccountantsprotocol 2024 is verstrekt en daarnaast is op 14 oktober 2025 een brief vanuit het ministerie van OCW uitgebracht. In de achterliggende periode is ervaring opgedaan met het verantwoorden over de naleving van deze beleidsregel en de accountantswerkzaamheden daarop.

Vanuit de brede terugkoppeling vanuit de sectorraad MBO, de werkgroep en onze informatie vanuit overleggen met de Inspectie van het Onderwijs merken wij op dat in algemene zin de volgende thema’s aandacht behoeven:

• Verbinding van het bestuurlijk beleid vanuit het wettelijk kader met de doelstelling van de private activiteiten – bijvoorbeeld in de vorm van een position paper;
• Het verder definiëren en toepassen van integrale kostprijs systematiek en deze alsook het hiervoor genoemde punt vanuit een PDCA-cyclus in te bedden in de P&C-cyclus.
• De impact op investeringen te bepalen, in het bijzonder bij huisvestingsvraagstukken.

Daarnaast zijn er vanuit de brief van de minister een aantal ontwikkelingen die wij graag onder uw aandacht brengen. De belangrijkste aandachtspunten zijn op dit moment:

• De uitzonderingstermijn voor activiteiten in gelieerde rechtspersonen die onder het bevoegd gezag van de bekostigde instelling vallen, is verlegd van 1 januari 2026 naar 1 januari 2027. De controle beperkt zich tot die tijd enkel tot de publieke geldstromen vanuit de bekostigde instelling naar de gelieerde rechtspersonen;
• Specifiek bij de verantwoording is het van belang dat de volledige omvang van de publieke investering wordt opgenomen – niet slechts het saldo van kosten en baten. Dit is door het ministerie en de Inspectie van het Onderwijs als aandachtspunt gesignaleerd naar aanleiding van het doornemen van de jaarverantwoordingen over 2024;
• In lijn met eerdere jaren blijven de volgende activiteiten uitgezonderd van rechtmatigheidscontroles in afwachting op nadere onderzoeken en besluitvorming:

• 1. LLO-activiteiten (uitgezonderd contractonderwijs);
• 2. Activiteiten van hoger onderwijsinstellingen gericht op valorisatie;
• 3. Vooropleidingen voor de kunsten

• Volledigheidshalve merken we hierbij op dat deze activiteiten wel verantwoord dienen te worden in het bestuursverslag waarbij in plaats van feitelijke realisatie een inschatting van de investering in en de totale kosten van de activiteit verantwoord mag worden;
• In het voorjaar van 2025 zijn door het ministerie met terugwerkende kracht uitzonderingen toegekend voor studentfaciliteiten wat betreft rechtmatigheidscontrole door de accountant. Deze uitzonderingen zijn komen te vervallen voor verslagjaar 2025 en verder – met uitzondering van de sport- en cultuurvoorzieningen tot nader bericht;
• De trajecten rondom zij-instroom in beroep blijven tot nadere besluitvorming beschouwd worden als private activiteit en vraagt dientengevolge volledige verantwoording en rechtmatigheidscontrole.

Voor verdere inhoudelijke details verwijzen wij graag naar de brief van de minister van OC&W die op 14 oktober aan alle onderwijsinstellingen is verstuurd. Daarnaast wijzen wij u er graag op dat het mogelijk is dat er vanuit het ministerie nog uitingen worden gedaan die van invloed zijn op de verantwoording over het boekjaar 2025. We merken dat in de praktijk op dit gebied veel vragen leven bij onderwijsinstellingen.

Uw dienstverleningsteam is van harte bereid deze vragen te beantwoorden – neem gerust contact op met uw accountant en controleleider.