ANBI-status: raak ’m niet kwijt

De ANBI-status is waardevol, maar u moet er wel goed op blijven letten. Het is geen eenmalige check, maar iets dat u moet bijhouden. Door regelmatig te kijken naar uw activiteiten, uw vermogen en beleidsplan, voorkomt u problemen.

Waar moet een ANBI aan voldoen? 

Een ANBI moet zich bijna volledig inzetten voor het algemeen belang.  Om dit te waarborgen moeten ANBI’s aan voorwaarden voldoen.

In de praktijk betekent dit dat minstens 90% van de activiteiten aan het algemeen belang moet bijdragen. Daarnaast mag er geen winstoogmerk zijn en mag het vermogen niet zonder goede reden worden opgepot.

De voorwaarden waar een ANBI aan moet voldoen vindt u op de website van de Belastingdienst. Ook is er uitleg te vinden in het ANBI-besluit en het Besluit algemeen nut investeringen.

Waar gaat het vaak mis?

Veel organisaties besteden vaak veel aandacht aan het verkrijgen van de ANBI-status. Maar die aandacht verslapt na verloop van tijd. Er ontstaan nieuwe activiteiten, inkomensstromen groeien of er wordt vermogen opgebouwd “voor later”. Juist daar liggen de risico’s voor de ANBI-status.

Activiteiten

Een ANBI mag commerciële activiteiten verrichten, zolang winst maken maar niet het belangrijkste doel is. De commerciële activiteiten moeten ook de doelstelling van de ANBI dienen.  Dit is bijvoorbeeld het geval als de opbrengst wordt gebruikt voor de doelstelling van de organisatie.

Het ANBI-besluit geeft een mooi voorbeeld van een museum. Een museumwinkel of café bij het museum mag, maar alleen als die activiteiten ondersteunend zijn en de opbrengsten uiteindelijk weer terugvloeien naar het museumdoel.

Impact investments

Een ANBI mag geld investeren om zo een financieel en/of maatschappelijk resultaat te behalen. Voorwaarde is wel dat de investering past binnen het doel van de ANBI. Ook moet de opbrengst bijdragen aan het algemeen belang waarvoor de organisatie is opgericht.

Daarnaast moet u zo’n investering vastleggen in het beleidsplan. Zo is voor iedereen helder waarom u zo’n investering doet en hoe het bijdraagt aan de doelstelling.

Je moet blijven voldoen aan de voorwaarden die zijn toegelicht in het Besluit algemeen nut investeringen.

Kort gezegd: investeren mag, zolang het middel blijft dienen aan het doel en niet andersom.

Vermogen hebben mag

Een ANBI mag niet zomaar vermogen oppotten. Het geld moet u besteden aan het algemeen nuttige doel waarvoor de organisatie is opgericht. Toch mag een ANBI ook vermogen hebben. Zolang er maar een goede onderbouwing is waarom dit nodig is voor het doel van de organisatie.

In sommige gevallen is er sprake van “beklemd vermogen”. Dat is geld dat door een erflater of schenker is gegeven met de voorwaarde dat het in stand moet blijven. Dit wordt ook wel stamvermogen genoemd. Alleen de opbrengsten mogen worden gebruikt voor het goede doel.

Ook kan geld specifiek bestemd zijn voor een bepaald doel. In dat geval spreken we van een bestemmingsfonds.

Daarnaast kan een ANBI geld reserveren voor concrete plannen, zoals een project dat al is voorbereid maar nog moet worden uitgevoerd. De Belastingdienst hanteert daarbij als richtlijn een termijn van ongeveer twee jaar. Met een goede onderbouwing kan dit soms langer zijn.

Verder mag een ANBI een continuïteitsreserve aanhouden om de organisatie financieel stabiel te houden. Als richtlijn geldt dat deze reserve maximaal 1,5 keer de jaarlijkse vaste lasten mag bedragen.

Ontbreekt een duidelijke onderbouwing, dan kan (een deel van) het vermogen worden gezien als overtollig, wat risico’s kan opleveren voor de ANBI-status.

Belangrijk is dat niet de Belastingdienst bepaalt hoeveel vermogen een ANBI mag hebben, maar de ANBI zelf. Wel moet u altijd goed kunnen uitleggen waarom het vermogen nodig is voor het algemeen nut.

Blijf uitgaven volgen

Als ANBI moet je ook controleren of geld goed wordt besteed. Vraag dus ook verantwoording aan organisaties waaraan je geld geeft.

Houd uw beleidsplan actueel

Een goed en actueel beleidsplan is onmisbaar. Want dat is het verhaal van uw organisatie: wat u doet, waarom u dat doet, hoe u aan geld komt, hoe u uw geld beheert en hoe u het uitgeeft.

Leg ook de onderbouwing van uw vermogen goed vast. Als er sprake is van stamvermogen of een bestemmingsfonds, benoem en onderbouw dit.

Beloning van toezichthouders

Bij een ANBI mogen toezichthouders alleen een onkostenvergoeding en een redelijke vergadervergoeding (vacatiegeld) ontvangen. Deze vergoeding mag niet te hoog zijn.

Als richtlijn wordt aangesloten bij overheidsnormen voor adviescommissies. In de (semi)publieke sector wordt vaak aangesloten bij de WNT-normen.

Een hogere vergoeding kan, maar alleen als u goed uitlegt waarom dat redelijk is. Belangrijk is dat de vergoeding past bij de tijd en inzet.

Wat als het misgaat?

Het verliezen van de ANBI-status kan grote gevolgen hebben:

• giften zijn niet meer aftrekbaar
• belastingvoordelen vallen weg
• soms geldt dit zelfs met terugwerkende kracht
• er kunnen extra regels gelden voor nog aanwezig vermogen

Praktische tips

• Controleer regelmatig of u nog aan de ANBI-voorwaarden voldoet
• Wees kritisch bij nieuwe activiteiten
• Leg goed uit waarom u geld reserveert en documenteer dat
• Volg projecten en uitgaven actief
• Houd uw beleidsplan up-to-date en zorg dat het op uw website staat

Ons advies

De ANBI-status is waardevol, maar vraagt ook aandacht. Het is iets wat u moet blijven volgen.

Twijfelt u of alles nog klopt? Laat het op tijd checken. Kleine aanpassingen nu voorkomen grote problemen later.

Wij denken graag met u mee, zodat u de ANBI-status niet alleen krijgt, maar ook behoudt.