Box 3: kunt u belasting terugkrijgen?

In het kort

Hoe begon het?

In 2021 deed de Hoge Raad uitspraak in het bekende ‘Kerstarrest’. Daarin werd bepaald dat de oude manier van belasting heffen in box 3 niet eerlijk is.

De Belastingdienst rekende namelijk met een ‘fictief rendement’: een fictieve opbrengst van uw vermogen. Ook als u dat rendement helemaal niet had gehaald. Volgens de Hoge Raad mocht dat niet.

Wat moet u zelf doen?

U moet zelf laten zien wat uw echte rendement was. Dat doet u met het OWR-formulier.

Dit OWR-formulier kan op verschillende manieren worden gebruikt:

• als aanvullening op een bezwaar
• als aanvulling op een eerder ingediende aangifte

Afhankelijk van het gebruik geldt een aparte inlevertermijn. Die staan ook in de brieven die u van de Belastingdienst krijgt. De deadline in de motiveringsbrief (bij bezwaar) is strikter dan bij de attentiebrief (als aanvullende aangifte). Het is belangrijk deze termijnen in de gaten te houden en te communiceren met uw adviseur.

Belangrijk: stuur brieven door naar uw adviseur

Krijgt u brieven van de Belastingdienst over box 3? Stuur deze dan direct door naar uw adviseur. Zo kan op tijd worden beoordeeld welke actie nodig is.

Wie mag gebruikmaken van de tegenbewijsregeling?

Voor de jaren 2017 tot en met 2020 geldt de regeling alleen voor degenen die op tijd bezwaar hebben gemaakt.

Vanaf het jaar 2021 mag iedereen tegenbewijs leveren. Wel moet u de juiste termijn aanhouden. Voor het jaar 2021 kunt u uiterlijk tot 31 december 2026 een OWR-formulier inleveren. Het OWR-formulier is dan een ambtshalve verminderingsverzoek.

Ons advies is om niet te lang te wachten met het leveren van tegenbewijs. Hoe langer u wacht, hoe moeilijker het vaak wordt om uw echte rendement nog goed te onderbouwen.

Wanneer hoeft u niets te doen?

Is uw echte rendement hoger dan het fictieve rendement van de Belastingdienst? Dan levert het OWR-formulier u geen voordeel op. In dat geval hoeft u het formulier niet in te dienen.

Niet-bezwaarmakers

Veel mensen hebben vóór het bekende Kerstarrest in 2021 geen bezwaar gemaakt. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat deze mensen géén recht hebben op compensatie. Voor deze groep is er daarom helaas geen compensatieregeling.

Wat is de situatie vanaf 2028?

Vanaf 2028 verandert box 3 opnieuw. De tegenbewijsregeling die er nu is vervalt. Daarmee verdwijnt de keuze tussen fictief of werkelijk rendement.

Uw box 3-vermogen wordt vanaf 2028 belast op basis van het werkelijk rendement. Dit werkelijk rendement is niet precies hetzelfde als nu. De belasting wordt gebaseerd op:

• echte inkomsten, zoals rente of huur
• waardestijgingen van vermogen
• winst op vastgoed
• aftrekbare kosten, ook onderhoudskosten

NB De wetgeving vanaf 2028 is nog niet definitief. Het ligt nu bij de Eerste Kamer. Tegelijkertijd heeft het kabinet het voornemen om vanaf 2029 bij alle vermogensbestanddelen pas de winst bij verkoop te belasten. Dus niet ook de waardestijging tussentijds. Hiervoor moet de wetgeving alleen nog opgesteld worden.

Praktische tips

1. Het verzamelen van gegevens kost tijd. Kijk daarom goed of het voordeel opweegt tegen de kosten.
2. Optimaliseer uw heffingsgrondslag. Soms kunt u met kleine aanpassingen onder de box 3-vrijstelling blijven en betaalt u geen belasting.
3. Denk goed na over nieuwe investeringen. Tot 2028 zijn veel kosten nog niet aftrekbaar. Dat kan invloed hebben op het moment waarop u investeert.
4. Let goed op vastgoed vanaf 2026. Vanaf 2026 is er een vastgoedbijtelling voor eigen gebruik.
5. Kies slim tussen fictief en werkelijk rendement. Want tot 2028 kunt u per jaar kiezen welke methode voor u het meest gunstig is. Daar kunt u mogelijk handig op inspelen.
6. Houd de ontwikkeling van de box 3-wetgeving in de gaten. De regels veranderen snel en het kan verstandig zijn om uw vermogen hier op tijd op aan te passen.
7. Kijk vooruit: door de nieuwe regels vanaf 2028 kan het aantrekkelijker worden om vermogen onder de brengen in bijvoorbeeld een bv. Of om te investeren in andere vermogensbestanddelen. Beoordeel daarom regelmatig of uw huidige situatie nog past bij de toekomst.

Ons advies

Heeft u vragen over box 3 of wilt u hulp bij het bepalen van uw werkelijke rendement? Wij helpen u graag met het maken van keuzes.

Dit bericht is aangepast op 23 juli 2026.