Prinsjesdag en onderwijs

De belastingplannen voor 2027 kunnen uw organisatie en begroting raken. Gelukkig bieden sommige veranderingen ook kansen.

Wat verandert er voor u? En welke keuzes kunt u nu al maken? Wij zetten de belangrijkste plannen eenvoudig en praktisch op een rij. Zo kunt u slim vooruit en sterk verbonden blijven met uw organisatie en medewerkers.

Let op: het kabinet moet nog kamer-meerderheden vinden voor de belastingplannen in de komende tijd. De plannen in dit artikel kunnen dus nog veranderen.

1. Hogere onbelaste reiskostenvergoeding

De maximale onbelaste reiskostenvergoeding is verhoogd van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer. De verhoging geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026. De vergoeding geldt voor zakelijke reizen en woon-werkverkeer. Werkelijke kosten van reizen met het openbaar vervoer kunt u onbelast blijven vergoeden.

Wat betekent dit voor u?

De wijziging kan relevant zijn voor:

• woon-werkverkeer van docenten en ondersteunend personeel;
• medewerkers die op meerdere schoollocaties werken;
• bovenschoolse medewerkers en bestuurders;
• dienstreizen naar opleidingen, studiedagen en samenwerkingsverbanden;
• begeleiders die leerlingen, studenten of stagiairs op locatie bezoeken;
• medewerkers die via een cafetariaregeling brutoloon uitruilen voor een reiskostenvergoeding.

De verhoging betekent niet automatisch dat iedere onderwijsinstelling € 0,25 per kilometer moet betalen. Dat hangt af van de toepasselijke cao, de arbeidsvoorwaarden en de interne reiskostenregeling.

Als de regeling verwijst naar “het maximaal fiscaal vrijgestelde bedrag”, kan de verhoging mogelijk automatisch doorwerken. Als expliciet € 0,23 per kilometer is overeengekomen, bestaat er fiscaal ruimte om de vergoeding te verhogen, maar hoeft daar niet zonder meer een arbeidsrechtelijke verplichting toe te bestaan. De uitvoeringstoets waarschuwt expliciet dat werkgevers die naar het fiscale maximum verwijzen mogelijk met terugwerkende kracht een hogere vergoeding moeten uitbetalen.

Wat kunt u doen?

Controleer:

• hoe de reiskostenvergoeding in de toepasselijke onderwijs-cao is geformuleerd;
• of interne regelingen aansluiten bij het fiscale maximum;
• of een nabetaling over 2026 nodig of wenselijk is;
• of eerder belast uitbetaalde vergoedingen kunnen worden gecorrigeerd;
• of de salarissoftware tijdig wordt aangepast.

Relevantie: Hoog voor PO, VO en HO.

2. Onderwijsvrijstelling voor de btw blijft ongewijzigd

In de voorlopige inhoud van het Belastingplan 2027 is geen wijziging van de btw-vrijstelling voor onderwijs aangekondigd. Wettelijk geregeld onderwijs, waaronder basisonderwijs, voortgezet onderwijs en hoger onderwijs, blijft daarom vooralsnog vrijgesteld van btw. Over vrijgestelde onderwijsomzet wordt geen btw berekend, maar de btw op daarmee samenhangende inkopen is in beginsel ook niet aftrekbaar.

Wat betekent dit voor uw onderwijsinstelling?

Hoewel geen wetswijziging is aangekondigd, blijft de btw-positie een belangrijk aandachtspunt bij activiteiten naast het reguliere onderwijs, zoals:

• detachering van personeel;
• verhuur van ruimten;
• catering;
• verkoop van lesmaterialen;
• onderzoek voor externe opdrachtgevers;
• adviesdiensten;
• contractonderwijs;
• online onderwijs;
• samenwerking tussen onderwijsinstellingen;
• publiek-private samenwerkingsverbanden.

Ons advies

Er is op basis van de voorlopige plannen geen reden om de btw-behandeling van het reguliere onderwijs aan te passen. Nieuwe nevenactiviteiten, samenwerkingen en digitale onderwijsconcepten moeten wel afzonderlijk worden beoordeeld.

Relevantie: blijvend hoog voor instellingen met gemengde activiteiten, maar geen nieuwe sectorbrede wijziging voorzien.

3. Bevriezing van het maximale pensioengevende loon

Het kabinet indexeert het maximale loon waarover fiscaal gefacilieerd pensioen kan worden opgebouwd gedurende zes jaar niet. Vanaf 2027 geldt een grens van  € 137.800 die tot en met 2032 bevroren blijft.

Wat betekent dit voor uw onderwijsinstelling?

De meeste medewerkers in het onderwijs worden niet direct door deze maatregel geraakt. De wijziging kan wel relevant zijn voor:

• leden van colleges van bestuur;
• directeur-bestuurders;
• hoogleraren;
• senior management;
• andere medewerkers met een inkomen rond of boven de fiscale aftoppingsgrens.

Door cao-loonstijgingen of individuele salarisverhogingen kan een groter deel van het salaris boven de fiscale pensioengrens uitkomen. Over dat meerdere kan niet via de reguliere fiscaal gefacilieerde pensioenregeling pensioen worden opgebouwd.

Dit kan aanleiding geven tot vragen over:

• de totale beloning van bestuurders en senior medewerkers;
• eventuele compensatie voor gemiste pensioenopbouw;
• netto pensioen of andere aanvullende voorzieningen;
• de samenloop met de Wet normering topinkomens;
• de verwerking in arbeidsvoorwaarden en beloningsbeleid.

Wat kunt u doen?

Breng in kaart welke medewerkers in 2027 naar verwachting de aftoppingsgrens benaderen of overschrijden. Besteed daarbij vooral aandacht aan meerjarige afspraken, cao-loonstijgingen en individuele beloningscomponenten.

Relevantie: beperkt voor PO en VO, maar groter voor HO en grotere onderwijsorganisaties.

4. Meer vrije ruimte binnen de WKR

Los van de voorlopige maatregelen uit het nieuwe Belastingplan is reeds wettelijk voorzien dat het percentage van de eerste schijf van de vrije ruimte binnen de werkkostenregeling per 1 januari 2027 stijgt van 2,00% naar 2,16%. Het gaat om de vrije ruimte over het fiscale loon tot de daarvoor geldende loonsomgrens.

Wat betekent dit voor uw onderwijsinstelling?

Door de omvangrijke personeelsbestanden kan een beperkte verhoging van het percentage op instellingsniveau toch extra vrije ruimte opleveren. Deze ruimte kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

• personeelsactiviteiten;
• kerstpakketten en attenties;
• verstrekkingen die niet onder een gerichte vrijstelling vallen;
• niet-zakelijke personeelsvoordelen;
• bepaalde vitaliteitsvoorzieningen;
• vergoedingen boven fiscale normbedragen.

Tip: actualiseer de WKR-begroting voor 2027. Mogelijk is er resterende vrije ruimte om in te zetten voor nieuwe regelingen of uitbreiding van bestaande regeling.

5. Zonnepanelen

Per 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling voor kleinverbruikers. Onderwijsinstellingen met zonnepanelen en een kleinverbruik-aansluiting kunnen vanaf dat moment teruggeleverde elektriciteit niet meer verrekenen met elektriciteit die zij op een ander moment van het net afnemen. Voor teruggeleverde stroom blijft wel een vergoeding gelden. Tot 2030 bedraagt deze minimaal 50% van het kale leveringstarief. Energieleveranciers kunnen daarnaast terugleverkosten berekenen.

Wat betekent dit voor u?

Vooral kleinere schoollocaties kunnen hierdoor te maken krijgen met een lagere financiële opbrengst van zonnepanelen. Het directe eigen verbruik van zonnestroom wordt vanaf 2027 belangrijker. Omdat scholen overdag relatief veel elektriciteit gebruiken, kan een groot deel van de opgewekte stroom direct worden benut. Tijdens weekenden en zomervakanties wordt juist veel stroom worden teruggeleverd tegen een relatief lage vergoeding.

Wat kunt u doen?

Wij adviseren onderwijsinstellingen om per locatie de aansluiting, het verbruiksprofiel, de teruglevering en het energiecontract te beoordelen. Ook is het raadzaam om bestaande businesscases voor zonnepanelen te actualiseren en bij nieuwe investeringen meer nadruk te leggen op direct eigen verbruik.

6. Bonustips

Naast het belastingplan zijn de volgende wijzigingen ook relevant:

1. De mogelijkheden rondom het aangaan van een fiscale eenheid btw tussen onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties lijken sterk te worden beperkt door een recente uitspraak. Zijn er nog mogelijkheden en wat kunt u doen? U leest het in dit artikel.
2. Maakt u gebruik van zzp’ers? Beoordeel of u een risico loopt op naheffingen en btw-correcties. Let daarbij op hoe de situatie contractueel is vormgegeven. Lees meer over dit thema in ons zzp-dossier.
3. Koopt u laptops, mobiele telefoons of tablets in voor uw personeel of leerlingen? Let op de verleggingsregeling! Het niet op de hoogte zijn van deze regelingen leidt vaak tot naheffingen. Lees meer over de verleggingsregeling in dit artikel.

Voor het laatst aangepast op 17 september 2026.